Energiewijzer met Essent!

De Energiewijzer-lesbrief bestaat uit 9 kleurrijke opdrachtkaarten (A5), verdeeld over onderbouw, middenbouw en bovenbouw, plus een uitgebreide handleiding voor de leerkracht. Daarin vind je per proef de korte omschrijving, het leerdoel, de benodigde materialen, didactische tips en manieren om de proef makkelijker of juist uitdagender te maken.

Tip: Vraag een gastles aan bij een expert van Essent!
Stuur hiervoor een e-mail naar vrijwilligerswerk@essent.nl.

In de handleiding lees je hoe je gratis deze gastles van een Essent-expert aanvraagt voor jouw klas.

Download hier de handleiding voor leerkrachten

Leren vanuit de echte praktijk: energie, warmte en duurzaamheid

Leerlingen leren energie niet uit een boekje, maar leren door te doen: een ijsklontje dat smelt, een steen die warm wordt, een windmolentje dat draait. Elk proefje sluit af met een koppeling naar de energietransitie, in taal die past bij de leeftijd — zodat abstracte begrippen als isolatie, zonne-energie en energie besparen ineens heel logisch worden. Wil je het nog levendiger maken? Vraag een gratis gastles aan bij Essent en laat een echte expert meedenken met de klas.

Wat doen leerlingen concreet?

Onderbouw (groep 1-3):

• Hoe houd jij ijs het langst koud?! – ontdekken wat isolatie doet
• Kei-warm! – voelen hoe een steen warmte vasthoudt en weer afgeeft
• Energiezoekertje – op zoek naar dingen die bewegen, licht geven of warm/koud worden

Middenbouw (groep 3-5):

• Maak je eigen windmolen – zelf een windmolentje bouwen en ontdekken hoe wind energie opwekt
• Houd je thee warm – experimenteren met isolatiemateriaal
• Zon in een puntje – met een vergrootglas voelen hoe krachtig zonlicht is

Bovenbouw (groep 6-8):

• Bouw je eigen mini-ijsbaan – onderzoeken hoe je met isolatie energie bespaart
• Wie wordt de energieheld van het huis? – vier dagen energiebesparende acties bijhouden én doorrekenen wat het oplevert
• Oh nee! Stroomstoring – een uur zonder stroom ervaren en ontdekken hoe afhankelijk we ervan zijn

Wat leren leerlingen?

• Wat energie is en waar ze het overal om zich heen tegenkomen
• Hoe warmte, kou en isolatie werken
• Hoe wind- en zonne-energie werken en waarom ze duurzaam zijn
• Onderzoeksvaardigheden: voorspellen, testen, vergelijken en concluderen
• Taalontwikkeling met vaktermen als isoleren, energiebron en duurzaam
• In de bovenbouw: rekenen met energieverbruik, kWh en besparing in euro's
• Bewustwording van hun eigen rol: kleine acties die samen een groot verschil maken

Voor welke lessen is dit geschikt?

De proeven zijn geschikt voor groep 1 t/m 8 en sluiten aan bij techniek, natuur en burgerschap. De bovenbouwproeven zijn ook goed te combineren met rekenen (energieberekeningen) en aardrijkskunde. Elke proef duurt 20 tot 45 minuten en is in te zetten als losse les, als onderdeel van een thema-week of als doorlopende lijn door het schooljaar.

Van doen naar denken

Na het proefje volgt steeds de vraag “waarom is dit belangrijk?”. Leerlingen gaan van voelen en ontdekken naar begrijpen: waarom we minder energie willen gebruiken, en wat zij daar zelf aan kunnen doen — thuis, op school en later. Zo wordt een simpel proefje met ijs of een steen het startpunt van een gesprek over de energietransitie.

Makkelijk uit te breiden

Werk je met een combinatiegroep of wil je een proef aanpassen aan het niveau van je klas? Bij elk proefje staan tips om het makkelijker of juist uitdagender te maken, plus extra verdiepingsvragen en videosuggesties. Voor wie meer wil: de handleiding bevat ook extra proeven, zoals zelf energie opwekken met een citroenbatterij en een verdiepende proef over isoleren.

Vraag een gastles aan!

Download de opdrachten   Download de handleiding voor leerkrachten