Hoe kunnen vrachtwagens zelf rijden?

Leerlingen gaan aan de slag met een doe- en denkopdracht waarin ze onderzoeken hoe een vrachtwagen veilig zelfstandig kan rijden. Daarbij ontdekken ze welke verkeersregels een autonome vrachtwagen moet kunnen volgen, wat het betekent om zulke regels te programmeren en hoe kunstmatige intelligentie hierbij een rol speelt. De opdrachten lopen van simulaties en programmeeroefeningen tot verdieping in AI-toepassingen en reflectie op voor- en nadelen van autonome voertuigen.

Leren vanuit de echte praktijk: DAF Trucks

DAF Trucks is een bedrijf uit Eindhoven dat vrachtwagens ontwerpt, ontwikkelt en produceert. Naast betrouwbaarheid en efficiëntie werkt DAF ook aan innovatie zoals elektrische vrachtwagens en autonome transportsystemen. 

https://www.youtube.com/watch?v=PKG0txJXfwg

Leerlingen voeren deelopdrachten uit die verschillende aspecten van autonoom rijden behandelen.

In opdracht A simuleren ze het rijden van een vrachtwagen en bepalen ze welke regels een zelfrijdend voertuig nodig heeft om veilig te functioneren.

In opdracht B programmeren leerlingen deelsystemen van autonome voertuigen op hun niveau, bijvoorbeeld met post-its, robots of code.

In opdracht C verdiepen ze zich in hoe kunstmatige intelligentie wordt toegepast bij het autonoom rijden en bedenken ze welke vormen van leren en beslissen een AI-systeem nodig heeft. 

Wat leren leerlingen?

Leerlingen leren verkeersregels vertalen naar programmeerbare regels voor voertuigen en zien waarom traditionele programmalogica niet afdoende is als situaties complex worden. Ze ontdekken wat kunstmatige intelligentie is en hoe sensoren en algoritmen samenwerken om situaties te herkennen en beslissingen te nemen. Daarnaast ontwikkelen ze vaardigheden in simuleren, programmeren en kritisch nadenken over kansen en risico’s van autonome technologieën.

Voor welke lessen is dit geschikt?

Deze lesbrief is bedoeld voor bovenbouw vmbo, havo en vwo en koppelt aan vakken als natuurkunde, informatica, wiskunde en techniek. De opdrachten zijn zo opgebouwd dat ze zowel als losse activiteiten van één lesuur, als uitgebreidere projecten ingezet kunnen worden, al naar gelang de beschikbare tijd en verdieping.

Van doen naar denken

Na het uitvoeren van de praktische opdrachten reflecteren leerlingen op de rol van kunstmatige intelligentie bij autonome voertuigen. Ze bespreken de voor- en nadelen, bijvoorbeeld dat AI sneller kan beslissen maar niet altijd te voorspellen is hoe het leert. Ze verbinden hun bevindingen met maatschappelijke en technische aspecten zoals verkeersveiligheid, betrouwbaarheid van systemen en ethische overwegingen over zelfrijdende voertuigen. Brainport Eindhoven

Makkelijk uit te breiden

De lesbrief bevat suggesties voor verbreding zoals een gastles of bedrijfsbezoek bij DAF of andere innovatieve bedrijven uit de Brainportregio, verdiepend onderzoek naar AI-vormen (bijvoorbeeld supervised en reinforcement learning) en vakoverstijgende opdrachten in aardrijkskunde, economie, maatschappijleer en techniek. Zo kan de opdracht worden uitgebreid tot een groter project of gekoppeld worden aan vervolgonderwijs en beroepsrichtingen.

Naast deze lesbrief, hebben we nog meer lesmateriaal ontwikkeld vanuit bedrijven in de Brainport regio. Deze lesbrieven zijn een mooie start voor (praktijkgerichte) opdrachten of profielwerkstukken. Alle lesbrieven zijn aan te passen aan jouw eigen regio, situatie of leerlingen. Sterker nog - daarvoor zijn ze ontwikkeld!

Ons materiaal stimuleert onderzoekend en ontwerpend leren, heeft een diversiteit in thema’s en is geschikt voor alle onderwijsniveaus. onze kennisbank is groeiend: de komende tijd blijven we bedrijven motiveren en stimuleren om op deze wijze lesmateriaal voor leerlingen beschikbaar te maken.

Het lesmateriaal is ontwikkeld in samenwerking met Brainport voor onderwijs.

Wil je de werkbladen in een bewerkbaar bestand ontvangen? Neem dan contact op met onderwijs@brainportdevelopment.nl  
Heb je vragen over de lesbrieven? Laat het dan aan ons weten.